Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy
Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Florióna Cenôwë

15 listopada 2006 r. w trzech miejscowościach powiatu puckiego odbyły się uroczystości upamiętniające nauczyciela i folklorystę Jana Andrzeja Patocka.

W Muzeum Ziemi Puckiej otwarto wystawę pt. „Opowieść o Janie Patocku synu kołodzieja ze Strzelna”. Na ekspozycji zgromadzono dokumenty związane z życiem i pracą Patocka jako nauczyciela pruskiego, polskiego inspektora szkolnego, rektora Goethe Schule w Grudziądzu, dziennikarza oraz zbieracza pieśni, przysłów, bajek i opowiadań kaszubskich.

Materiały pochodzą ze zbiorów: Adama Patocka – najmłodszego syna, Ewy Otremby – wnuczki, rodziny Sędzickich, Edmunda Kamińskiego, Tomasza von Piechowskiego, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie i Muzum Ziemi Puckiej im. F. Ceynowy.

Podczas wernisażu zaprezentowano drugie wydanie „Filgów gniéżdżewsczich gbùrów” (pierwsze ukazało się w 1920 r.), w którym znalazło się 15 opowieści o mieszkańcach Gnieżdżewa (powiat pucki), słowniczek trudniejszych słów oraz płyta CD. Książka ukazała się staraniem MZP w Pucku i MPiMK-P w Wejherowie. Teksty nagrane przez Tadeusza Korthalsa (North Studio) czyta Tomasz Fopke.

Drugim etapem uroczystości było Wierzchucino, gdzie na Kaszëbsczim Placu odsłonięto pamiatkową tablicę, którą ufundował Jarosław Białk. Podczas uroczystości wystąpił dziecięcy zespół Nasze Stronë, który zaprezentował trzy pieśni z repertuaru Jana Patocka. Wierzchucińskie uroczystości przygotował miejscowy oddział ZK-P.

Trzecim etapem była rodzinna wieś Patocka – Strzelno. Tam odbyło się odsłonięcie tablicy na szkole podstawowej. Miejscowy oddział ZK-P przygotował poczęstunek, a Adam Patock i Edmund Kamiński wygłosili referaty.

Wystawę w puckim muzeum można zwiedzać do końca tego roku.

Jan Andrzéj Patock ùrodzył sã 10 lëstopadnika 1886 r. w Strzelnie (pùcczi pòwiôt). Tam skùńczëł spòdleczną szkòłã, a pòtemù zaczął nôùkã w tzw. môłim seminarium szkólnëch w Grëdządzu. Maturã zdôł w 1908 r. w seminarium szkólnëch w Kòscérznie, ë dostôł prawò ùczeniô rzëmskò-katolëcczi relidżi. Jakno prësczi szkólny robił w Wejrowie, Srôkòjcach, Bòrzestowie, Strzelnie, Chilonie, Gòscecënie, Rąbie ë Żukòwie.Pò I swiatowi wòjnie, w 1920 r., zaczął òrganizowac pòlsczé szkòlnictwò na Pòmòrzim. Òstôł mianowóny zôstãpcą pòwiatowégò jinspektora szkólnégò w Kartuzach, pòtemù, na tim samim stanowiszczu, robił w Sëlëczënie (do 1925 r), tej krótkò w Brodnicë (do 1926 r.) ë Grëdządzu (do 1930 r.). W latach 1930-32 ùcził niemiecczégò jãzëka ë padagògiczi w Państwòwim Seminarium Szkólnëch m. Staszica w Grëdządzu. Pò przeńscu na emeriturã w 1932 r., zaczął robòtã w priwatnëch szkòłach, nôprzód w gimanzjum Teòfila Zegarsczégò w Gdëni-Òrzłowie, a pòtemù w niemiecczi Goethe Schule w Grëdządzu, w chtërny béł rektorã jaż do wëbùchù II swiatowi wòjnë.
Jan Patock ùmarł, na zapalenié mùskòwëch òpon, 3 łżëkwiata 1940 r. Pòchòwóny òstôł w Grëdządzu.

Òkróm prôcë w szkòlnictwie, J. P., zajimôł sã kaszëbsczim fòlklorã, etnografią, zbiéranim lëdowi lëteraturë ë piesniów. Swòje dokôzë fòlklorisczticzné ë historiczné, bôjczi, piesnie, przësłowia, pòwiôstczi, pùblikòwôł w pismionach: „Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volskunde”, „Gryf”, „Gryf Kaszubski”, „Zrzesz Kaszëbskô”, „Przylaciel Ludu Kaszubskiego”, „Bënë ë Bùten”. Wespółrobił téż z gazétama: „Gazeta Kaszubska”, „Goniec Nadwiślański”, „Gazeta Grudziądzka”, „Latarnia Morska”, „Bunte Bilder aus Westpreussen”, ë jinszëch. Pisôł pò kaszëbskù, pòlskù ë niemieckù. Dokôzë pòdpisowôł pseùdonimama: wuj Wrëk, Anastazja Górska, Jąn Sas, Jan Sas.
W 1920 r. drëkã ùkôzałë sã „Figle gniéżdżewsczich gbùrów” – bëła to pierszô kaszëbskô ksążka wëdónô pò I swiatowi wòjnie. W 1929 r. ne same tekstë, co w ksążce ë 5 nowëch, drëkòwónëch bëło w cządnikù „Przyjacielu Ludu Kaszubskiego” (nr 2-4).
Jegò nôwôżniészô prôca pt. „Kòpa szãtopórk”, w chtërny nalazło sã 60 piesni zebrónëch w Strzelnie, ùkôza sã w 1936 r.
Dzél piesniów zebrónëch przez J.P. wëkòrzëstôł niemiecczi badéra kaszëbiznë Friedhelm Hinze, chtërny òpùblikôwôł „Hundert kaschubische Tanzverse von Jan Patock” w pismionie „Zeitschrift fur Slavistik” (1970).
W maszinopise J.P. przërëchtowóné miôł dokôzë: „Drëgô kòpa szãtopórk”, „Gôdczi kaszëbsczé”, „Pòwiôstczi kaszëbsczé”, a w rãkòpise „Pòdania kaszëbsczé”.
Na jãzëk pòlsczi „Figle…” przełożëł Stanisłôw Janke, ë zamieszczëł 9 z nëch w ksążce p.t. „Ptak za uszami. Humor i satyra Kaszubów” (1992). S. Janke przedolmaczëł téż bôjczi Patocka, chtërné ùkôzałë sã w 1983 r., pòd titlã: „Straszydło w Czarnowskim Młynie”.
„Figle…” bëłë natchnienim dlô jinszëch pisarzów, m.jin. Francyszka Fenikòwsczégò, chtërny pò pòlskù ùłożëł wiérztowóny dokôz dlô dzecy pt. „Gburzy z Gnieżdżewa” (1958), czë Klemensa Derca jaczi przërëchtowôł sztëkã na binã: „Figle gniéżdżewsczich gbùrów. Ùcesznô sztëka, czilże szołobùłka w 5 zdrzadniach” (1960 – w maszinopise).